ESNAF VE SANATKÂR SİCİLİ
Esnaf ve sanatkâr sicil işlemleri; 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunun 67–70 nci maddeleri, Esnaf ve Sanatkar Sicil Yönetmeliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesi Yönetmeliği ve Türk Ticaret Kanunun 5362 sayılı Kanununa aykırı olmayan ticaret siciline ilişkin 26 – 40 ıncı maddeleri hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
ESNAF VE SANATKÂR SİCİL MÜDÜRLÜĞÜ
5362 sayılı Kanun 67inci maddesi uyarınca, esnaf ve sanatkârların sicillerinin, sağlıklı ve güvenli bir şekilde Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında tutulması ve yayınlanmasını teminen ticaret davalarına bakan asliye hukuk mahkemeleri gözetiminde ve kurulu bulunduğu il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü kurulur.
ESNAF VE SANATKÂR SİCİL İŞLEMLERİ
1- Tescil
2- Tadil
3- Meslek Terkin
4- Sicil Terkin
- Tescil işlemi nedir?
- Tescil, esnaf ve sanatkârın kendisini, işletmesini ve mesleğini ilgilendiren bir hususun esnaf ve sanatkâr siciline geçirilmesini ifade eder.
- Tescil, dar anlamda “sicile yapılan ilk kaydı”, geniş anlamda ise sicilde yapılan tüm işlemleri ifade eder.
- Esnaf ve sanatkârların tescil yükümlülüğü nedir?
- Esnaf ve sanatkârlar, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren durumlarını otuz gün içinde bağlı bulundukları sicile tescil ve sicil gazetesinde ilan ettirmekle yükümlüdürler.
- Tescil başvurusu nasıl yapılır?
- Tescil, kural olarak ‘istem’üzerine yapılır.
- Müdürlüğe başvuru yazılı şekilde ya da elektronik ortamda ESBİS üzerinden yapılır.
- Dilekçede istem açıkça belirtilir ve tescil edilecek hususlar gösterilir. Dilekçedeki hususlar, elektronik ortamda, belge asılları ya da onaylı örnekleri ile doğrulanır.
- Başvurunun elektronik ortamda yapılması halinde dilekçe güvenli elektronik imza ile imzalanır ve ilgili belgeler eklenir.
- Elektronik ortamda müdürlüğe yapılacak tüm başvurularda, başvuru anının tespitinde ESBİS’ teki tarih esas alınır.
- Sicil müdürlüğü tescil işlemi sırasında hangi belgeleri ister/isteyebilir?
- Müdürlük, sicil işlemlerinde vergi mükellefiyetine ya da vergi muafiyetine ilişkin belgeleri ister.
- İlgili mevzuatta işlem türüne göre belirlenen belgelerin müdürlüğe verilmesi zorunludur. Müdürlük, ihtiyaç duyulması halinde milli piyango işletme belgesi, mesleki yeterlilik belgesi gibi tamamlayıcı diğer belgelerin de müdürlüğe verilmesini isteyebilir.
- Tescil başvurusu için gerekli belgelerin ESBİS üzerinden temin edilebilmesi halinde ayrıca ibraz edilmesi istenmez.
- Kimler tescil başvurusu yapabilir?
- Esnaf ve sanatkârın kendisi.
- Esnaf ve sanatkârın noter kanalıyla kendisine yetki verilmiş temsilcisi.
- Esnaf ve sanatkârın ölümü veya hakkında gaiplik kararı verilmesi durumunda varisleri.
- Ölen veya hakkında gaiplik kararı verilen esnaf ve sanatkârın varislerinin tespit edilememesi durumunda resen müdürlük.
- Tescili zorunlu hususlar nelerdir?
Esnaf ve sanatkârın;
- Adı ve soyadı, vatandaşlığı ve kimlik numarası,
- Varsa işletme adı,
- İş yeri sabit olanların iş yeri ve yerleşim yeri adresi, iş yerleri seyyar olanların yerleşim yeri adresi,
- İş yerleri seyyar olmakla birlikte çalışma bölgesi Kanun ve/veya diğer mevzuatla tahditli olarak belirlenenlerin çalışma bölgesi,
- Sektörü, meslek kolu, NACE kodu ve tanımı,
- Varsa temsilcinin adı ve soyadı, yerleşim yeri, kimlik numarası ve temsil yetkisinin kapsamı,
- Varsa şubesi ve şube adresi, sicile tescili zorunlu olan hususlardır.
- Bu sicile kaydı (tescili) zorunlu hususların dışındaki bilgilere ilişkin kayıtların sicile geçirilmesi tescil ve ilan hükümlerine tabi değildir.
- Esnaf ve sanatkârların üye kaydının yapılacağı ilgili oda nasıl belirlenir?
- Esnaf ve sanatkârların üye kaydının yapılacağı ilgili oda:
- a) ESBİS üzerinde iş yeri adresi olarak beyan edilen yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
- b) İş yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
- c) İş yerleri seyyar olmakla birlikte çalışma bölgesi Kanun ve/veya diğer mevzuatla tahditli olarak belirlenenlerin, çalışma bölgesinin bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
ç) Meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanlar için karma oda,
- d) Kaydolabileceği karma oda da bulunmayanlar için mesleğiyle ilgili en yakın ihtisas odasıdır.
- Esnaf ve sanatkârların kaydolacakları ihtisas odalarının tespitinde Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu Kararıyla belirlenen ve yürürlükte olan esnaf ve sanatkâr meslek kolları esas alınır.
- Ticaret siciline kayıtlı olanlar esnaf ve sanatkâr siciline kaydolabilir mi?
- Esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı olanlar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki ticaret ve sanayi odasına, ticaret odasına, sanayi odasına, deniz ticaret odasına; bu odalara kayıtlı bulunanlar ise esnaf ve sanatkârlar odasına kaydedilemezler.
- Ticaret siciline gerçek kişi tacir olarak kayıtlı olanların esnaf ve sanatkârlar siciline kaydı mümkün değildir.
- Sermaye şirketlerinin gerçek kişi ortakları, şirketin faaliyetleri haricinde ayrıca bir esnaflık faaliyeti olmadıkça, sadece şirket ortaklığı sebebiyle hiçbir şekilde esnaf ve sanatkârlar siciline ve odalarına üye kaydedilemezler.
Ancak şirket ortaklığı dışında başka bir esnaf ve sanatkârlık faaliyeti varsa; bundan dolayı esnaf ve sanatkârlar siciline ve esnaf odasına kaydolmalarını engelleyecek bir hüküm bulunmamaktadır
- Tadil işlemi nedir?
- Tadil, sicile tescil edilmiş hususlarda değişiklik yapılmasını ifade eder. Dolayısıyla tadil, tescil edilmiş bir husustaki değişikliği başka bir ifadeyle sicilde tescil edilen kaydın değiştirilmesi veya düzeltilmesi işlemidir.
- Tadil işlemleri de sonuçta sicile yapılan tescil işlemidir ve mevzuatta aksine bir hüküm bulunmadığı sürece tescilin tabi olduğu hükümlere tabidir.
- Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişiklik de sicile tescil edilecektir.
- Terkin işlemi nedir?
- “Sona erme”anlamına gelir.
- Terkin, sicile tescil edilmiş olan hususların sicil kayıtlarından silinmesini başka bir ifadeyle tescil edilmiş bir hususun ortadan kalkması veya sona ermesi sebebiyle tescil edilen kaydın silinmesini ifade eder.
- Tescilin dayandığı husus veya işlemler kısmen veya tamamen sona erer ya da ortadan kalkarsa sicildeki kayıt, ilgilinin başvurusu üzerine kısmen ya da tamamen silinecektir.
- Terkin işlemleri de sonuçta sicile yapılan “tescil” işlemidir ve mevzuatta aksine bir hüküm bulunmadığı sürece tescilin tabi olduğu hükümlere tabidir.
- Sicil tasdiknamesi nedir?
- Sicil tasdiknamesi, esnaf ve sanatkârın kendisinin, işletmesinin ve mesleğine ilişkin hususlardan sicile tescili yapılarak ilan edilen bilgileri içeren sicil müdürlüğünce hazırlanan resmi bir belgedir.
- Sicil tasdiknamesi ne zaman verilir?
- Esnaf ve sanatkârın sicile tescil yaptırması halinde ilgiliye onaylı sicil tasdiknamesi verilecektir.
- Sicil tasdiknamesi;
- Sicile yapılan ilk kayıtta talebe bakılmaksızın, tescilin yapılmasıyla birlikte resen,
- Tasdiknamede yer alan bilgilerde değişiklik olması durumunda talebe bakılmaksızın,
- Tasdiknamenin geçerlilik süresinin dolması durumunda “talep edilmesi” halinde düzenlenir.
- Tasdikname, “gideri ve harcı” ilgiliden “tahsil edilmek” suretiyle verilir.
- Sicil tasdiknamesinde hangi bilgiler yer alır?
Tasdiknamede aşağıdaki bilgiler yer alır:
- Kimlik numarası.
- Adı ve soyadı.
- Varsa işletme adı.
- İş yeri sabit olanların iş yeri ve yerleşim yeri adresi, iş yerleri seyyar olanların yerleşim yeri adresi, iş yerleri seyyar olmakla birlikte çalışma bölgesi Kanun ve/veya diğer mevzuatla tahditli olarak belirlenenlerin çalışma bölgesi.
- Belge düzenlendiği sırada varsa esnaf ve sanatkârın yetkili temsilcisinin adı ve soyadı, yerleşim yeri, kimlik numarası ve temsil yetkisinin kapsamı.
- Sektörü, meslek kolu, NACE kodu ve tanımı.
- Varsa şubesi ve şube adresi.
- Tasdikname; tescili yapan müdürlüğün adını, belgenin düzenlendiği tarihi, son geçerlilik tarihini, müdür veya müdür yardımcısının adını, soyadını ve belgenin elektronik imza ile imzalandığı bilgisini içerir.
- Sicil tasdiknamesinin geçerlilik süresi ne kadardır? Ne zaman yenilenir?
- Sicil tasdiknamesi; tasdiknamede tescili ve ilanı zorunlu olan bilgilerde herhangi bir değişiklik olmadığı veya yenisi düzenlenmediği sürece “altı ay” geçerlidir.
- Tasdiknamede herhangi bir değişiklik olmadığı zaman, esnaf ve sanatkâr “elektronik imzalı” sicil tasdiknamesini “6 ay boyunca birden çok kez kullanabilecek”, elektronik ortamdan alınacak bu belgeler için esnaf ve sanatkârdan ayrıca ücret ve harç alınmayacaktır.
- Dolayısıyla bilgilerde herhangi bir değişiklik olmadığı veya ilgilice talep edilmediği sürece ilgililerin sicil tasdiknamelerini yeniletmelerine ve ücret ödemelerine gerek kalmamıştır.
- Tasdiknamenin geçerlilik süresinin dolması halinde ise ilgililerin talebi üzerine, gideri ve harcı tahsil edilerek yeni tasdikname düzenlenir. Dolayısıyla sicil tasdiknamelerinde “VİZE” uygulaması kaldırılmış olup, eski tasdikname ile yeni tasdikname arasında geçen her altı aylık dönem için ücret ödenmeyecek, yalnızca yeni tasdikname için ücret ödenecektir. Tasdiknamenin geçerlilik süresi dolduktan sonra, tescili zorunlu hususlarda bir değişiklik olmadığı sürece, sicil tasdiknamesinin düzenlenmesi, esnaf ve sanatkârın isteğine bırakılmıştır.
- Esnaf ve sanatkârların tasdiknamede yer alan bilgilerinde değişiklik olması ve dolayısıyla sicilde bir değişiklik işlemi yapılması durumunda ilgililerin talebine bakılmaksızın tasdikname, gideri ve harcı ilgiliden tahsil edilmek suretiyle yenisi düzenlenerek ilgiliye verilecektir.
- Ancak Yönetmelik yürürlüğe girdiği sırada hali hazırda verilmiş olan tasdiknameler, tasdiknamede yer alan bilgilerde bir değişiklik olmadığı süre, üzerlerinde yazılı bulunan tarihe kadar geçerliliklerini koruyacaklardır.
